Onderzoek

Onderzoeksresultaten 2013

Terugkoppeling PsyMateTM onderzoek 2013

Met de steun van HFL Geestelijke Gezondheidszorg is in 2013 gewerkt aan drie projecten.

Titel onderzoek: USER RESEARCH CENTRE. D-STIGMI
Weerbaarheid tegen stigmatisering bij mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (Destigmatizing Mental Illness)

Participanten
prof. dr. Ph. Delespaul en prof. dr. J. van Os.

Doel van het onderzoek
In het D-STIGMI project onderzoeken we of een combinatie van psycho-educatie en vaardigheidstraining mensen weerbaar(der) maakt tegen stigma-ervaringen. Stigma kan samengaan met ernstige psychiatrische aandoeningen, vaak een psychose. De nadruk ligt in de training op publiek stigma, geïnternaliseerd stigma, herstel en eigen ervaringen van de deelnemers. De training wordt gegeven aan groepen die begeleid worden door hulpverleners en ervaringsdeskundigen. Het onderzoek vergelijkt de training met een krantleesgroep, de controleconditie.

In 2013 hebben een groep van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening deelnemers aan D-STIGMI meegedaan. Men kon meedoen wanneer men psychotische ervaringen had (gehad), tussen 18 en 65 jaar was en de Nederlandse taal voldoende beheerste.

Wat is in laatste periode gerealiseerd
In 2013 is de training door een onderzoekers-ervaringsdeskundige (Catherine van Zelst), in samenspraak met andere ervaringsdeskundigen, verder in elkaar gezet en gepilot. De ervaringsdeskundige heeft deze training en verwante activiteiten breed gedissemineerd in Nederland en internationaal. Tevens is zij in London geweest voor internationale afstemming op het gebied van psycho-educatie en vaardigheidstraining die mensen weerbaar(der) maakt tegen stigma-ervaringen.

Wat zijn de plannen voor de komende periode
Voor de evaluatie van de trainingen maken we gebruik van vragenlijsten en een dagboekmethode, de Experience Sampling Method (ESM), met behulp van de PsyMate. De resultaten zullen in 2014 geanalyseerd worden. De psycho-educatie copingvaardigheidstraining wordt inmiddels geïmplementeerd, zodat ook buiten het onderzoek patiënten kunnen profiteren van deze ontwikkeling. In mei 2014 worden evaluatie-bijeenkomsten gepland waarna we voor een update van de training zorgen en de training verder implementeren in de zorg.

Titel onderzoek: Psychose als dynamische netwerken van psychische ervaringen
: Een revolutie in de diagnostiek en de klinische praktijk?

Participanten
prof. dr. Ph. Delespaul en prof. dr. J. van Os.

Doel van het onderzoek
De Experience Sampling Method met de PsyMate maakt het mogelijk ervaringen van mensen in hun dagelijkse omgeving te onderzoeken. Op basis van de hiermee verzamelde data is het mogelijk de effecten die ervaringen en omgevingsfactoren op elkaar hebben te visualiseren in dynamische netwerken. Zo is het mogelijk om op een overzichtelijke manier inzicht te verkrijgen in de onderliggende en per persoon verschillende mechanismes van psychopathologie. De focus van het huidige project ligt hierbij op mensen met een psychotische stoornis. Er is een jonge onderzoekster aangetrokken en aangesteld (Annelie Klippel). Doel: 1. Statische analyses ontwikkelen om dynamische symptoomnetwerken op te zetten die het klinische beeld van de mensen met een psychotische stoornis weergeven. Deze netwerken vervolgens tussen verschillende groepen vergelijken (gezonde controles en patiënten). 2. Opzetten van een online-rapportage-module voor de klinische praktijk, waarmee clinici en patiënten op een intuïtieve manier inzicht kunnen krijgen in individuele symptoomnetwerken.

Wat is in laatste periode gerealiseerd
Statische modellen die als basis dienen voor het opzetten van individuele symptoomnetwerken zijn ontwikkeld. Een betaversie van de online-rapportage-module is ontworpen.

Wat zijn de plannen voor de komende periode
Onderzoeken in hoeverre de netwerken van mensen met verschillende diagnoses van elkaar verschillen. Met behulp van focusgroepen bestaande uit clinici en patiënten testen in hoeverre de online-rapportage-module aansluit bij de behoeftes en verwachtingen. Deelnemers aan onderzoek zijn 226 mensen met een psychotische stoornis, 828 gezonde controles.

Titel onderzoek: ‘iThink’ - ‘Psychotische stoornis: positieve, negatieve en cognitieve symptomen En het dagelijks leven’

Participanten 
dr. T. Lataster en prof. dr. I. Germeys.

Doel van het onderzoek
Voor het iThink-onderzoek worden mensen tussen de 15 en 35 jaar gezocht die in de ‘vroege psychose groep’ vallen die 1) subklinische psychotische ervaringen doormaken, mensen met zogenaamde ‘At Risk Mental State’ (50 deelnemers); 2) een eerste psychotische episode hebben doorgemaakt (50 deelnemers). Doel van iThink is het onderzoeken van de symptomen en cognitie in het dagelijkse leven in een groep deelnemers in de vroege fases van psychotische stoornissen om te ontdekken hoe deze symptomen mogelijk een rol spelen in de ontwikkeling van de ziekte. Daarnaast zullen de onderliggende mechanismen van symptomen en cognitie onderzocht worden in een groep van patiënten met een langere ziekteduur. Door middel van het gebruik van de PsyMate is het juist mogelijk het beloop van deze klachten en symptomen te onderzoeken in het dagelijks leven, op basis van de Experience Sampling Method. Het iThink onderzoek is in 2011 van start gegaan en in juli 2013 heeft Yori van der Steen (promovenda) het project overgenomen van Feikje Smeets (promovenda). Ilse Pipeleers heeft Sanne Staszak vervangen als onderzoeksassistente.

Participanten
Momenteel zijn er 18 ARMS deelnemers en 33 eerste psychose patiënten geïncludeerd. Daarnaast worden 100 psychotische patiënten in de leeftijd van 25 t/m 55 jaar met een ziekteduur van 6 jaar of langer geïncludeerd.

Wat is in laatste periode gerealiseerd
In 2013 is er naast het includeren van deelnemers veel aandacht geweest voor het onderhouden en uitbreiden van de samenwerking met de GGZ-instellingen waar de deelnemers worden geworven om het belang van dit onderzoek te benadrukken en de instroming van deelnemers te vergroten.

Wat zijn de plannen voor de komende periode
Naast het includeren van deelnemers zal de komende periode staan in het teken van verder uitbreiding van werving van deelnemers door de opgestarte samenwerking met GGZ-Eindhoven te optimaliseren.