24 oktober 2014

Psychotische stoornis mogelijk te behandelen met immuuntherapie

Subsidie voor onderzoek naar de behandeling van ernstige psychotische aandoeningen

MAASTRICHT,  24 oktober 2014 –  Onderzoekers van Maastricht UMC+ gaan onderzoek doen naar de behandeling van ernstige psychose met behulp van subsidie van ZonMw en de Hersenstichting. Recent is aangetoond dat antistoffen afkomstig van het eigen lichaam, die gericht zijn tegen de hersenen, ernstige psychiatrische en neurologische klachten kunnen veroorzaken. De klinische onderzoekers gaan patiënten bij wie die deze antistoffen aanwezig zijn behandelen met immuuntherapie. De studie zou er toe kunnen leiden dat vijf procent van de patiënten met een psychotische stoornis mogelijk klachtenvrij gemaakt kan worden.

Ongeveer één procent van de Nederlandse bevolking lijdt aan een ernstige psychotische stoornis, zoals bijvoorbeeld schizofrenie. Hoe dergelijke aandoeningen ontstaan is in de wetenschappelijk wereld echter nog een grijs gebied. Dat maakt daadwerkelijke behandeling van deze ziektes erg lastig. Antipsychotica bestrijden bijvoorbeeld enkel de symptomen en moeten daarom lange tijd worden ingenomen. Recent is aangetoond dat antistoffen tegen de hersenen ernstige psychotische klachten kunnen veroorzaken. Het is daarom mogelijk dat een deel van de mensen met een psychotische stoornis eigenlijk een auto-immuunziekte heeft. De Maastrichtse onderzoekers hebben dan ook sterke aanwijzingen dat immuuntherapie tegen deze antistoffen wel eens succesvol zou kunnen zijn om bepaalde psychische aandoeningen bij de bron te bestrijden.

Kwaliteit van leven
De wetenschappers gaan voor het onderzoek bloedmonsters van 600 patiënten met een ernstige psychotische stoornis screenen op de aanwezigheid van specifieke antistoffen. Als deze aanwezig blijken te zijn dan wordt gestart met immuuntherapie. Projectleider en neurowetenschapper dr. Pilar Martinez van Maastricht UMC+ ziet grote voordelen voor patiënten: “Als onze behandeling blijkt te werken vergroot dat namelijk de kwaliteit van leven van de patiënten aanzienlijk: ze zouden bijvoorbeeld geen of minder antipsychotica hoeven in te nemen. We hebben in de kliniek al een casus gezien waarbij de patiënt na immuuntherapie geheel klachtenvrij werd en ook geen antipsychotica meer hoefde in te nemen. De verwachting is dat dit in de toekomst mogelijk voor vijf procent van de psychotische patiënten kan gelden. Maar dat zal het onderzoek moeten uitwijzen.” De wetenschappers hopen met de subsidie van ZonMw en de Hersenstichting dan ook een structurele behandeling mogelijk te maken voor de groep patiënten waarbij antistoffen een belangrijke rol spelen.

Het onderzoek zal worden uitgevoerd binnen de Maastrichtse School for Mental Health and Neuroscience (MHeNS) door een team van neurowetenschappers en artsen, waaronder prof. Jim van Os, dr. Pilar Martinez en dr. Bart Rutten in nauwe samenwerking met prof. Rene Kahn en dr. Lot de Witte van UMC Utrecht.